Kukurydza stanowi bardzo dobry surowiec kiszonkarski, dlatego często wykorzystywana jest jako mieszanka z innymi roślinami, które gorzej się kiszą.

Zastosowanie kukurydzy do produkcji pasz jest wynikiem jej specyficznych właściwości. Ziarno kukurydzy zawiera bowiem dużo łatwo przyswajalnych węglowodanów, a mało włókna, dzięki czemu posiada najwyższą wartość energetyczną ze wszystkich zbóż uprawianych w Polsce. Ponadto, tłuszcz z kukurydzy charakteryzuje się dużą zawartością witaminy E i barwników, które powodują, że zabarwienie żółtka jaja kurzego i skóry brojlera kurzego jest jeszcze bardziej intensywne. Ziarno zawiera substancje odżywcze, jest smaczne i chętnie zjadane przez zwierzęta.

Niepożądaną cechą jest natomiast duża zawartość kwasów tłuszczowych, które przyczyniają się do nieodpowiedniej konsystencji i zabarwienia słoniny. Aby tego uniknąć, ogranicza się ilość dozowanej kukurydzy w ostatnim okresie tuczu.

 

Zdaniem gospodarzy, w uprawie kukurydzy na jakość kiszonki wpływają oprócz czynników klimatycznych i glebowych także: dobór jej odmiany, odpowiedni zasiew, prawidłowa agrotechnika, walka z chwastami, właściwy zbiór i kiszenie oraz odpowiednie pobieranie kiszonki z pryzmy.
 

Kukurydza na kiszonkę powinna charakteryzować się wysokim plonem suchej masy z hektara. W Polsce stosowane są odmiany ziarnowe i kiszonkowe, ale w rzeczywistości odmiana dająca wysoki plon kolb jest odpowiednia do uzyskania wysokiej jakości kiszonki. W naszym kraju najchętniej wykorzystywane są gatunki, których liście i łodygi zachowują zieloność po osiągnięciu dojrzałości fizjologicznej ziarna.

 

Według ekspertów, najlepszą kiszonkę uzyskuje się przy zagęszczeniu do zbioru około 90-100 tys. roślin na 1 hektarze. W tym celu należy wysiać na takim obszarze około 10 tys. nasion więcej niż przewidywana obsada, aby wykluczyć ewentualne straty. Wymagane jest również prawidłowe rozmieszczenie nasion kukurydzy w rzędach, celem zapewnienia roślinom optymalnych warunków rozwoju. Niezwykle istotne są również zabiegi uprawowe łącznie z siewem. Ocenia się, że w 40% wpływają one na plon kukurydzy.

czytaj dalej na następnej stronie...

--PODZIAL--

W uprawie tego rodzaju zboża dużą uwagę należy zwrócić na zwalczanie chwastów. Z przeprowadzonych badań wynika, że zachwaszczenie powoduje w trzeciej fazie wzrostu liści obniżkę plonu od 13 do 31%, natomiast od wschodów do zbiorów nawet o 38%.

Ponadto kukurydza wykazuje dość duże wymagania nawozowe. Przy uwzględnieniu niskiej zasobności gleb polskich należy zużyć: 120-160 kg azotu, 80-120 kg fosforu, 140-180 kg potasu. W mniejszych ilościach trzeba zastosować również magnez, wapń oraz niezbędne mikroelementy.

 

Zbiór kukurydzy na kiszonkę powinien odbywać się w późnej fazie dojrzałości woskowej. Typowym symptomem uzyskania odpowiedniej dojrzałości jest występowanie dołeczków na górnej części ziaren. Wówczas sucha masa waha się w granicach od 28 do 32% i jest najodpowiedniejsza do produkcji kiszonki. Posiada duży udział ziarna (40-50%). Przy takich parametrach osiąga się odpowiedni proces zakiszenia, ograniczone zostają wycieki z pryzmy, a uzyskana pasza posiada dużo składników pokarmowych oraz wysoką wartość energetyczną.

 

Kiszenie ziarna kukurydzy wbrew pozorom nie jest trudnym procesem. Technologia kiszenia opiera się na odpowiednim rozdrobnieniu ziaren. W tym celu używa się zazwyczaj młynków bijakowych. Najmniejsze straty uzyskuje się wykorzystując do zakiszania rękawy foliowe. Jednakże taki sposób konserwacji jest wskazany w gospodarstwach dysponujących przynajmniej 60 tonami surowca. Natomiast w miejscach, gdzie nie ma takiej możliwości, kiszonkę należy sporządzać w zbiornikach betonowych lub dołach ziemnych wyłożonych folią (straty są wówczas wyższe o ok. 5%).  Zbiorniki przed napełnieniem powinny być starannie oczyszczone z pozostałości poprzednich kiszonek.

Niezwykle istotne jest odpowiednie ułożenie warstwami zielonki oraz mocne ugniatanie ciągnikiem. Napełnienie i formowanie pryzmy nie powinno trwać dłużej niż 1-2 dni. Formowanie może odbywać się przy użyciu ładowarek samojezdnych lub ładowaczy czołowych nabudowanych na ciągnikach. Do rozgarniania i ugniatania przydatne są również traktory wyposażone w rozgarniacze zębowe.

Niezwłocznie po ubiciu ostatniej warstwy, zakiszany surowiec należy okryć hermetycznie folią. Folię należy zabezpieczyć poprzez obłożenie brzegów przylegających do gruntu - ziemią. Natomiast całą jej powierzchnię przykryć warstwą ziemi o grubości 20 cm lub wyłożyć ciasno np. starymi oponami, uważając jednocześnie, aby nie przedziurawić folii. Ewentualnie zakleić powstałe dziury. Przygotowaną w ten sposób kiszonkę pozostawić na 3-4 tygodnie.

 

Kiszonkę należy pobierać używając specjalnych wybieraków, które równo obcinają jej porcje. Nie należy dopuszczać powietrza do wnętrza pryzmy, aby nie spowodować zagrożenia powtórnej fermentacji, a w konsekwencji – psucia i dużych strat.

--PODZIAL--

 

Istnieje również możliwość kiszenia kukurydzy z wykorzystaniem innych części niż ziarno, np. z kolb odkulszowanych, kolb nieodkulszowanych oraz z całych roślin.

 

Zbioru kolb odkulszowanych (ziarno + osadka) dokonuje się przed osiągnięciem pełnej dojrzałości, przy wilgotności na poziomie 60%. Uzyskana w trakcie kiszenia pasza nadaje się do żywienia trzody chlewnej i krów. Dzienna dawka podawana tucznikom dochodzi do 3,5 kg, lochom karmiącym – do 5,5 kg, natomiast lochom w ciąży – do 2,5 kg. Dla bydła dawka ta może sięgać 8 kg.
 

Znacznie prostszy jest zbiór kolb nieodkulszowanych, gdyż mogą one zawierać dodatki ilości, łodyg i szypułek kwiatostanów. Otrzymana z nich w wyniku kiszenia pasza nadaje się świetnie do żywienia przeżuwaczy. Dziennie można podawać bydłu około 5 kg kiszonki z kolb nieodkulszowanych.

 

W wyniku zastosowania do produkcji pasz całych roślin kukurydzy, skumulowana zostaje w paszy wysoka energia oraz zoptymalizowana zawartość włókna surowego. Odpowiada ona dzięki temu wymaganiom żywieniowym zwierząt wysokoprodukcyjnych. Pasza taka jest jednak uboga w białko, dlatego niezbędne jest uzupełnienie tego składnika w dawce pokarmowej. W tym przypadku może zajść również konieczność zastosowania dodatku mieszanki mineralnej.

Kiszonka stanowi doskonałą paszę dla krów wysokowydajnych i opasów (do 8 kg) oraz tuczników (do 3 kg). Nie zaleca się natomiast stosowania ziarna kiszonego w żywieniu drobiu.

Najważniejsze informacje o kiszonce z kukurydzy, czyli 10 rzeczy o których powinieneś pamiętać przy tworzeniu kiszonki
1. Najodpowiedniejsza zawartość suchej masy kukurydzy przeznaczonej do kiszenia waha się w granicy od 28 do 32%, która osiągalna jest w późnej fazie dojrzałości woskowej.
2. Optymalna wysokość cięcia to 30-40 cm od powierzchni ziemi. Zapobiega się w ten sposób zanieczyszczeniom, a uzyskana kiszonka posiada wysoką wartość energetyczną.
3. Kukurydza przeznaczona na kiszonkę powinna być maksymalnie rozdrobniona, aby zapewnić zwierzętom łatwiejsze przeżuwanie.
4. Ważne jest bardzo szybkie napełnienie pryzmy kolejnymi warstwami grubości około 25 cm. Nie powinno trwać ono dłużej niż 1-2 dni.
5. Napełnianie przeprowadzać przy bezdeszczowej pogodzie.
6. Podczas sporządzania kiszonki należy kukurydzę dobrze ubić ciężkim ciągnikiem. Oznacza to, że w pryźmie powinno znajdować się od 640 do 650 g masy zielonej na metr sześcienny.
7. Niezwykle ważne jest szczelne przykrycie kiszonki filią, aby zapobiec  przedostawaniu sie powietrza i procesom powtórnej fermentacji.
8. Zbiorniki z kiszonką należy otworzyć nie wcześniej niż po 21 dniu od zakiszenia.
9. Zalecane jest równomiernie pobieranie kiszonki z całego jej przekroju oraz odpowiednie zabezpieczanie po każdorazowym pobraniu.
10. Miejsce przeznaczone na kiszonkę powinno być utwardzone, wolne, od roślinności, zabezpieczone przed dostępem wody oraz chronione przed uszkodzeniami mechanicznymi.