Celem kontroli było sprawdzenie jakości handlowej przetworów mlecznych: masła, serów podpuszczkowych, mleka, śmietanki, śmietany, tłuszczów mlecznych do  smarowania X%, mlecznych napojów fermentowanych, serów twarogowych, serków smakowych, serów smażonych oraz topionych z uwzględnieniem produktów z grupy Premium na zgodność z obowiązującymi przepisami oraz deklaracjami producentów.

II. ZAKRES KONTROLI

Kontrolę przeprowadzono w 81 podmiotach (tj. 34,6% podmiotów prowadzących działalność w zakresie przetwórstwa mleka na terenie WIJHARS przeprowadzających kontrole w I kwartale 2011 roku). Jakość handlową przetworów mlecznych zakwestionowano w przypadku 51,9% skontrolowanych zakładów przetwórczych.

Kontrolą objęto:

w zakresie oceny organoleptycznej i parametrów fizykochemicznych* – 263 partie przetworów mlecznych, o łącznej masie 272,8 t oraz łącznej objętości 307,8 hl, w zakresie znakowania – 288 partii przetworów mlecznych o łącznej masie 301,9 t oraz łącznej objętości 367,2 hl.

Spośród skontrolowanych partii przetworów mlecznych 50 partii o łącznej masie 45,4 t oraz łącznej objętości 288,6 hl należało do produktów z grupy Premium, tj. posiadających znak PDŻ, wyróżnienia, m.in.: „Złoty Medal MTP”, „Zielony Certyfikat”, będących laureatami targów, np. „Mlecznej Rewii”, „Mleko-Expo” oraz konkursów, np. „Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów”.

III. WYNIKI KONTROLI

W zakresie cech organoleptycznych wymagań nie spełniało 16 partii przetworów mlecznych (6,1% skontrolowanych partii) o łącznej masie 9,5 t, kwestionowanych, m. in. ze względu na: nieprawidłowe oczkowanie i stopień wygniecenia oraz niewłaściwą barwę i konsystencję.

W zakresie parametrów fizykochemicznych wymagań nie spełniało 56 partii przetworów mlecznych (21,3% skontrolowanych partii) o łącznej masie 38,2 t oraz łącznej objętości 9,1 hl, w tym:

-  37 partii serów podpuszczkowych (22,8% skontrolowanych partii serów podpuszczkowych);

-  14 partii masła (17,9% skontrolowanych partii masła);

- 2 partie tłuszczu mlecznego do smarowania X% (40,0% skontrolowanych partii tłuszczu mlecznego do smarowania X%);

- 1 partia sera twarogowego (16,7% skontrolowanych partii serów twarogowych),

- 1 partia mleka (20,0% skontrolowanych partii mleka),

- 1 partia śmietanki (50,0% skontrolowanych partii śmietanki).

Wyniki badań pod kątem grup asortymentowych:

• masło:

-  zawyżona do 1,5 p.p. zawartość wody,

-  zaniżona do 1,0 p.p. zawartość tłuszczu,

• sery podpuszczkowe:

-  zawyżona do 7,3 p.p. zawartość wody,

-  zaniżona do 5,7 p.p. zawartość wody,

-  zaniżona do 5,1 p.p. zawartość tłuszczu w suchej masie,

-  zawyżona do 3,0 p.p. zawartość tłuszczu w suchej masie,

• tłuszcz mleczny do smarowania X%:

- zawyżona do 2,0 p.p. zawartość tłuszczu,

• mleko pasteryzowane:

- zawyżony punkt zamarzania,

• śmietanka:

 - zaniżona do 1,0 p.p. zawartość tłuszczu,

• sery twarogowe:

 - zawyżona do 4,5 p.p. zawartość tłuszczu w suchej masie.

«  W zakresie znakowania wymagań nie spełniały 62 partie przetworów mlecznych (21,5% skontrolowanych partii przetworów mlecznych) o łącznej masie 61,5 t i łącznej objętości 4,1 hl.

Nieprawidłowości dotyczyły, m. in. podania rozbieżnych z deklaracją warunków przechowywania, braku informacji o zastosowanych procesach technologicznych, stosowania określenia „bez dodatku tłuszczów roślinnych” dla wyrobów, do których ich dodatek jest zabroniony, nieprecyzyjnie określonego czasu występowania w składzie masła β-karotenu oraz braku funkcji technologicznej dozwolonych substancji dodatkowych, np. chlorku wapnia.

IV. SANKCJE

W związku z zaistniałymi nieprawidłowościami w zakresie jakości handlowej przetworów mlecznych, wojewódzkie inspektoraty JHARS zastosowały następujące sankcje:

wydały 25 decyzji administracyjnych, tj.:

• 21 decyzji nakładających kary pieniężne na łączną kwotę 34 271 zł, w tym:

- 1 decyzję z tytułu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego na  kwotę 1 000 zł,

-  20 decyzji z tytułu wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów na łączną kwotę 33 271 zł,

• 3 decyzje nakazujące poddanie artykułów rolno-spożywczych zabiegom prawidłowego oznakowania,

• 1 decyzję zakazującą wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego.

przekazały 37 zaleceń pokontrolnych.

V. PODSUMOWANIE I WNIOSKI

W wyniku kontroli przeprowadzonej w I kwartale 2011 roku w zakresie jakości handlowej przetworów mlecznych nieprawidłowości odnośnie znakowania stwierdzono w przypadku 21,5%  skontrolowanych partii przetworów mlecznych.

W zakresie parametrów fizykochemicznych zakwestionowano 21,3% partii przetworów mlecznych objętych kontrolą.

Wymagań w zakresie cech organoleptycznych nie spełniało 6,1% skontrolowanych partii przetworów mlecznych.

Spośród skontrolowanych partii przetworów mlecznych należących do grupy Premium wymagań w zakresie:

cech organoleptycznych nie spełniało 4,1 % skontrolowanych partii,

cech fizykochemicznych nie spełniało 20,4 % skontrolowanych partii,

znakowania nie spełniało 32,0 % skontrolowanych partii.

Wykres 1. Udział zakwestionowanych liczby partii przetworów mlecznych ogółem oraz należących do grupy Premium (w %).

___________________________________________________

* Badania fizykochemiczne obejmowały m.in. oznaczenie: zawartości tłuszczu, zawartości tłuszczu w suchej masie, zawartości wody, zawartości suchej masy, zawartości suchej masy beztłuszczowej, zawartości soli, kwasowości, obecności tłuszczów obcych, punktu zamarzania, zawartości wolnych kwasów tłuszczowych.